Dziś świętujemy urodziny SIERADZA. Mamy 890 lat. Dokładnie 7 lipca 1136 roku w Pizie papież Innocenty II wydał tzw. bullę gnieźnieńską. Pojawia się w niej pierwsza pisemna wzmianka o Sieradzu.
„(…) Dlatego czcigodny bracie Jakubie, przychylamy się łaskawie do twoich próśb i kościół gnieźnieński, któremu za sprawą Boga przewodniczysz, umacniamy przywilejem stolicy apostolskiej, stanowiąc, aby wszystkie posiadłości, wszystkie dobra, które ten kościół słusznie z prawem kanonicznym posiada albo w przyszłości roztropnie zdoła nabyć, służy trwale i nienaruszenie tobie i twoim następcom. Spomiędzy nich te przytoczyliśmy, wyrażając je własnymi imionami: z Gniezdna, z Ostrowa, z łęku (…). Również wsi arcybiskupa koło Sieradza: Sędziejewicy, Parno, Kluczycy, Kobierzycsko, Dębica, Jarociny, Manina, te wszystkie razem z ich posiadaczami już poprzednio."
W tym samym dokumencie Sieradz pojawia się jeszcze drugi raz jako gród obronny. Fragment ten dotyczy prawa arcybiskupa do pobierania dziesięcin.
Bulla została wydana na prośbę prośbę arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba ze Żnina. Na mocy tego dokumentu papież Innocenty II bierze w opiekę polską prowincję kościelną ze stolicą w Gnieźnie i zatwierdza uposażenie arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. Bullą znoszono zwierzchność arcybiskupstwa magdeburskiego nad polskim Kościołem. Dokument jest zatem potwierdzeniem suwerenności i niezależności Kościoła polskiego od arcybiskupstwa w Magdeburgu.
Dokument zredagowano po łacinie, ale zawiera on ponad 400 słów w języku polskim. Są to w większości nazwy miejscowe (prowincje, grody, wsie stanowiące posiadłości arcybiskupstwa gnieźnieńskiego) i nazwy osobowe (rycerzy, chłopów, gości i rzemieślników).
Bulla gnieźnieńska kończy epokę polszczyzny przedpiśmiennej i otwiera epokę piśmiennictwa polskiego. Dokument stanowi także materiał do badania nad słowotwórstwem i początkami polskiej ortografii. Filolog Aleksander Brückner nazwał ją z tego powodu „złotą bullą” języka polskiego.
W czasie II wojny światowej bulla została zrabowana przez wojska niemieckie i wywieziona do Rzeszy. Podczas końcowego etapu wojny i walk o Berlin w kwietniu 1945, bulla została wywieziona do Moskwy przez Armię Czerwoną, skąd pod koniec lat 50. XX wieku trafiła ponownie do Gniezna. Obecnie jest przechowywana w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. Poniżej link do oryginału:
Biuletyn Informacji Publicznej
